Saturday, September 25 2021
ट्रेन्डिङ बडादशैंको साइत सार्वजनिक, टीकाको साइत १०ः०२ बजे शुभ एमालेभित्र तीव्र असन्तुष्टि: १० बुँदे कार्यान्वयनमा १० भाइको आशंका सुन चाँदीको मूल्य घट्यो दशैँ र तिहारमा पर्याप्त फूल दिन सकिन्न - व्यवसायी दशैँ र तिहारमा पर्याप्त फूल दिन सकिन्न - व्यवसायी गठबन्धन सरकारको निर्णयसँगै २३ राजदूत पद रिक्त आधुनिक प्रविधिको प्रयोगबाट जनगणना आजदेखि भेरोसेल खोपको पहिलो मात्रा खाने तेलको मूल्य झन्डै दोब्बरले वृद्धि राष्ट्रिय आकाङ्क्षा पूरा गर्नेतर्फ अग्रसर होऔँ : अध्यक्ष ओली राष्ट्रपतिद्वारा ५२३ जनाको कैद कट्टा साझा चुनौतीमा अमेरिका र नेपालबीच सहकार्य छ : अमेरिकी विदेशमन्त्री ४४ लाख डोज भेरोसेल खोप आज आउँदै बढ्यो विद्युतीय भुक्तानीको सीमा लोभ लाग्ने गरी पाक्नै लाग्यो स्याउ, किसान खुशी ‘स्वदेशी उद्योगलाई प्रोत्साहन कायमै’ खुल्न थाले राजधानीका सङ्ग्रहालय विनियोजन विधेयकमाथि विचार गरियोस् भन्ने प्रस्ताव पारित, अर्को बैठक असोज ४ गते कृषि बीमा शुल्कको अनुदान बढाइयो क्यान्सर, मिर्गौला रोगी र मेरुदण्डका बिरामीलाई मासिक पाँच हजार संविधान दिवस भव्य रूपमा मनाइने सांसदमा विरोधकैबीच तीनवटा अध्यादेश स्वीकृत नियुफमा 'बुलबुल'देखि 'आमा खान्डो'सम्म ३७ खेलसम्म अपराजित रही इटालीले विश्व कीर्तिमान बनायो दरदेखि दारुसम्म राष्ट्रिय जनगणना कात्तिक २५ देखि मङ्सिर ९ सम्म हुने प्रतिनिधिसभा बैठक स्थगित, अर्को बैठक आगामी शुक्रबार १ बजे बस्ने काठमाडाैंमा असाेज १ गतेबाट विद्यालय सञ्चालन गर्न पाइने गोकर्णेश्वर महादेव मन्दिर क्षेत्रमा भक्तजनको भीड शेयर बजारमा देखिएको समस्या समाधान गर्न अर्थमन्त्रीको आग्रह देश, राष्ट्रियता, स्वाधिनता र जनताको हितमा सबैले बोल्न पाउनुपर्छ : अध्यक्ष ओली मन्त्रिपरिषद्ले छिट्टै पूर्णता पाउँछ, सहमतिमै बजेट संशोधन : प्रवक्ता कार्की पहाडदेखि तराईसम्मै विपतकाे कहर निमित्तका भरमा सञ्चालन हुँदै स्थानीय तह टेनिसबाट टाढिँदै ओसाका जापानका प्रधानमन्त्री योशिहिदे सुगाले राजीनामा गर्नुहुने विश्वकप छनोटमा २८ वर्षपछि स्पेनको हार महाधिवेशन सफल बनाउन नेता पौडेलको पार्टीपंक्तिमा आग्रह महाधिवेशन सफल बनाउन नेता पौडेलको पार्टीपंक्तिमा आग्रह महाधिवेशन सफल बनाउन नेता पौडेलको पार्टीपंक्तिमा आग्रह रोनाल्डोले तोडे अली देईको कीर्तिमान म्याग्दीका खोमराज ‘वर्ड ब्लाइन्ड आइडल’ आर्थिक वृद्धि ४.०१ प्रतिशत ‘युभेन्ट्सको अपेक्षा पुरा भए रोनाल्डोले क्लब छोड्न पाउँछ’ मूल्यवृद्धि र कालोबजारी गर्नेलाई कारवाही गर्न निर्देशन हामी सरकारमा सहभागी: माधव नेपाल तीन दिनसम्म भारी वर्षाकाे सम्भावना काँग्रेस महाधिवेशन तयारी प्रारम्भ काँग्रेस महाधिवेशन तयारी प्रारम्भ केन्द्रीय कारागारका सबै कैदीबन्दीलाई खोप राहदानी सङ्ग्रहालय स्थापना राहदानी सङ्ग्रहालय स्थापना दिगो विकास लक्ष्यमा न्यून प्रगति भीडभाड नगरी चाडपर्व मनाउन आग्रह भीडभाड नगरी चाडपर्व मनाउन आग्रह खोप लगाउने सङ्ख्या झन्डै दोब्बर वृद्धि सहमतिको दस्तावेज तयार, भाषा मिलाइँदै, भोलि अन्तिम रुप दिइने कोपा अमेरिका : खल्लो सुरुआत, हेर्नलायक फाइनल संक्रमण दर अझै उच्च छ, तेश्राे लहर भयावह हुनसक्छ : जनस्वास्थ्यविद् कोरोनाले बढायो आर्युेवेद औषधिको महत्व साउनपछि राष्ट्रिय जनगणनाको प्रस्ताव

दिगो विकास लक्ष्यमा न्यून प्रगति

दिगो विकास लक्ष्यमा न्यून प्रगति

काठमाडौँ, भदौ ८ गते । नेपाल दिगो विकास लक्ष्य प्राप्ति प्रगतिमा सुस्त देखिएको छ । हालै सार्वजनिक गरिएको महालेखापरीक्षकको ५८औँ वार्षिक प्रतिवेदनमा उल्लेख भएअनुसार नेपालले संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा पेस गरेका स्वेच्छिक राष्ट्रिय समीक्षा प्रतिवेदन २०२० र दिगो विकास लक्ष्य प्रगति मूल्याङ्कन प्रतिवेदन २०१९ का आधारमा तथ्याङ्क उपलब्ध भएका २१८ सूचकमध्ये अधिकांश सूचकमा निर्धारित लक्ष्य हासिल हुन सकेको छैन ।

सरकारले सन् २०१९ सम्मका दैनिक १.२५ अमेरिकी डलर भन्दा कम आयआर्जन गर्ने नेपालीको सङ्ख्या १७ प्रतिशतमा सीमित राख्ने भने पनि त्यो उपलब्धि हासिल हुन सकेको छैन । त्यस्तै प्रतिदिन १.९० अमेरिकी डलर आर्जन गर्ने जनसङ्ख्या २८.५ प्रतिशत झर्ने लक्ष्य लिएको जम्मा १५ प्रतिशत मात्र सम्भव भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । 

सामाजिक सुरक्षा खर्चको अवस्था भने लक्ष्यको नजिक देखिएको छ । सरकारले उक्त अवधिमा १२.१ प्रतिशत सामाजिक सुरक्षा गर्न गर्ने लक्ष्य राखेकोमा ११.७ प्रतिशत लक्ष्य हासिल गरेको छ । विश्व खाद्य सुरक्षा सूचकाङ्कमा ५७ अङ्क बनाउने लक्ष्य रहेकोमा ४६ अङ्कमा प्राप्त गरेको छ । 

मातृ मृत्युदर लक्ष्यभन्दा करिब आधा मात्र घटाउन सकेको छ । सरकारले मातृ मृत्युदर प्रतिएक लाखमा १२५ मा झार्ने भने पनि समीक्षा अवधिमा २३९ रहेको प्रतिवेदनले जनाएको छ । 
शिक्षातर्फ पनि लक्षित उपलब्धि हासिल भएको देखिएको छैन । कक्षा ५ को गणित, नेपाली र अङ्ग्रेजी विषयको सिकाइ दर ५५, ६६ र ५६ प्रतिशत हासिल गर्ने लक्ष्य राखिएकोमा क्रमशः ३५, ३४ र ४१ प्रतिशत मात्र हासिल गर्न सफल भएको छ । सरकारले प्रतिव्यक्ति सार्वजनिक खर्च १९ हजार रुपियाँ पु-याउने लक्ष्य राखेको भए पनि त्यो १२ हजार रुपियाँमा मात्र सीमित हुन पुगेको छ । 
त्यस्तै ऊर्जातर्फको लक्ष्य पनि आधामात्र हासिल भएको छ । सरकारले नवीकरणीय ऊर्जामा जलविद्युत् जडित क्षमता दुई हजार ३०१ मेगावाट पु-याउने लक्ष्य राखेकोमा एक हजार २५० मेगावाट पुगेको छ । ऊर्जा खपतमा नवीकरणीय ऊर्जाको हिस्सा २२.१ पु-याउने भनिए पनि पाँच प्रतिशत मात्र पुगेको छ ।

दैवी प्रकोपमा परी मृत्यु हुनेको सङ्ख्या लक्ष्यभन्दा तीन गुणा नै बढी रहेको प्रतिवेदनले देखाएको छ । यस्तो मृत्युलाई प्रतिलाख ३३१ मा झार्ने लक्ष्य भए पनि समीक्षा अवधिसम्म ९६८ देखिएको छ । कम तौल भएका पाँच वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकाको सङ्ख्या २० प्रतिशतमा झार्ने लक्ष्य भए पनि २४ प्रतिशतभन्दा बढी नै रहेको छ । ९० प्रतिशतलाई राष्ट्रिय खोपमा सहभागी गराउने भने पनि जम्मा ४२.६ प्रतिशतमा मात्र सीमित छ । स्वास्थ्य सेवामा पहुँच अभिवृद्धिको लक्ष्य पनि २० प्रतिशत कम नै पाइएको छ । महिला तथा बालबालिका बेचबिखन प्रतिवर्ष ७२५ जनामा झार्ने लक्ष्य भए पनि ९४६ रहेको छ । 
दिगो विकासका तोकिएका लक्ष्य हासिल गर्न सरकारले वार्षिक २० खर्ब २५ अर्ब रुपियाँ लगानी गर्नुपर्ने अनुमान गरिएको छ । महालेखाको प्रतिवेदनले हालको स्रोत परिचालन र विनियोजनको प्रवृत्तिलाई दृष्टिगत गर्दै दिगो विकास लक्ष्यका क्षेत्रहरूमा औसत वार्षिक पाँच खर्ब ८५ अर्ब रुपियाँ अपुग हुने औँल्याएको छ ।

नेपालले सन् २०१५ मा विश्वका अन्य १९३ मुलुकसरह सन् २०३० सम्म दिगो विकासका १७ प्रमुख लक्ष्य हासिल गर्ने एजेन्डा अनुमोदन गरेको थियो । आर्थिक, सामाजिक र वातावरणीय आयाम समेटिएका ती लक्ष्यमा नेपालले आफ्नो मुलुकको परिवेशअनुसार १४ वटा विश्वव्यापी लक्ष्यमा १६ वटा लक्ष्य थप गरेको थियो । ती लक्ष्यका १५९ गन्तव्यका लागि २४५ सूचक पनि थप गरेर ४७९ सूचक बनाएको थियो । यी लक्ष्य हासिल गर्ने १५ वर्षको अवधिमध्ये अब नौ वर्ष बाँकी रहेको छ ।

बाँकी अवधिमा ती लक्ष्य हासिल गर्न महालेखाले अर्थ मन्त्रालयलाई व्यापक लागत सहभागिता जुटाउन, राजस्वको दायरा विस्तार गरेर थप सङ्कलन गर्न, वैदेशिक सहायताको उच्चतम परिचालन गर्न, सरकारी र निजी क्षेत्रको सहभागिता बढाउन सुझाव दिएको छ । 

 

कमेन्ट गर्नुहोस्